During 1988 we made unusually large profits from arbitrage, measured both by absolute dollars and rate of return. Our pre-tax gain was about $78 million on average invested funds of about $147 million.

This level of activity makes some detailed discussion of arbitrage and our approach to it appropriate. Once, the word applied only to the simultaneous purchase and sale of securities or foreign exchange in two different markets. The goal was to exploit tiny price differentials that might exist between, say, Royal Dutch stock trading in guilders in Amsterdam, pounds in London, and dollars in New York. Some people might call this scalping; it won’t surprise you that practitioners opted for the French term, arbitrage.

Dịch: Trong năm 1988, chúng tôi kiếm được lợi nhuận lớn bất thường từ hoạt động kinh doanh chênh lệch giá, xét cả về số tiền tuyệt đối lẫn tỷ suất sinh lời. Lợi nhuận trước thuế của chúng ta đạt khoảng 78 triệu đô trên số vốn đầu tư bình quân khoảng 147 triệu đô.

Mức hoạt động này là khiến một cuộc thảo luận chi tiết về kinh doanh chênh lệch giá và phương pháp tiếp cận nó của chúng tôi, là phù hợp. Trước đây, thuật ngữ này chỉ áp dụng cho việc mua và bán đồng thời các loại chứng khoán hoặc ngoại hối trên hai thị trường khác nhau. Mục tiêu là khai thác các mức chênh lệch giá cực nhỏ có thể tồn tại giữa, ví dụ, cổ phiếu của Royal Dutch đang được giao dịch bằng đồng guilder ở Amsterdam, đồng bảng ở London và đồng đô-la ở New York. Một số người có thể gọi nó là đầu cơ ăn chênh lệch nhỏ; nhưng quý vị hẳn sẽ không ngạc nhiên khi thấy những người hành nghề này lại chọn dùng một thuật ngữ tiếng Pháp, arbitrage.

• Chú thích: scalping, tạm dịch là đầu cơ ăn chênh lệch nhỏ, chỉ việc những người giao dịch chứng khoán (trader), sử dụng phân tích kỹ thuật, đặt các lệnh mua và bán trong một khoảng thời gian rất ngắn để chốt lời chênh lệch nhỏ. Ví dụ một người phân tích kỹ thuật nghĩ là một cổ phiểu đang có đà sóng lên, đặt lệnh mua ở giá thị trường (market order) và đặt lệnh bán ở giá thị trường chỉ vài phút, thậm chí vài giây sau đó. Trừ những trường hợp giao dịch nội gián (insider trading) hay các thủ thuật phạm pháp như bơm và xả (pump and dump), khoản lời giữa các chênh lệch scalping thường rất nhỏ, nhưng vì thời gian chốt lời ngắn, nên trong một ngày, những traders cố gắng thực hiện thật nhiều giao dịch như vậy để tích tiểu thành đại.

Kinh doanh chênh lệch giá arbitrage với cổ phiếu Royal Dutch Shell: Shell là một công ty đa quốc giá với cổ phiếu niêm yết ở cả ba thị trường  chứng khoán: London – Anh, Amsterdam – Hà Lan, và New York, Mỹ. Vì cổ phiếu niêm yết ở ba thị trường này là của cùng một công ty và quyền lợi các cổ phiếu là y hệt nhau, nên về lý thì giá của cổ phiếu, dù được bán tại mỗi thị trường với đồng tiền địa phương, sau khi chuyển đổi tỷ giá ngoại tê, phải bằng nhau – ví dụ nếu tỷ giá 1 bảng Anh đổi 1,1 đô Mỹ, thì nếu cổ phiếu Shell bán ở thị trường London với giá 100 bảng, thì ở thị trường New York giá cổ phiếu Shell cũng phải được bán với giá 110 đô. Tuy nhiên thực tế thì việc này không phải lúc nào cũng đã như vậy. Nên nếu khi tỷ giá 1 bảng Anh đổi 1,1 đô Mỹ, mà cổ phiếu Shell ở London là 100 bảng, còn ở New York là 111 đô. Thì nhà đầu tư có thể tiến hành kinh doanh chênh lệch giá bằng việc (1) mua cổ phiếu ở London giá 100 bảng, (2) chuyển cổ phiếu này qua thị trường New York bán giá 111 đô, (3) lấy 110 đô đi mua 100 bảng để tiếp tục mua cổ phiếu Shell ở London và giữ 1 đô lời chênh lệch trên mỗi cổ phiếu giao dịch. Vì giao dịch này là kiếm lợi không rủi ro nên một khi bị phát hiện sẽ bị những người tham gia thị trường khai thác đến cạn kiệt và biến mất, nên các thị trường phát triển hiện đại hầu như không còn tồn tại ở mức đáng kể nữa.